Ayın Olayları - Aralık 2007

(06.12.2007) - SourceForge.net sitesi, açık kaynak uygulamalara servis ve destek verilebilmesi için SourceForge Marketplace adı altında yeni bir bölüm açtı

SourceForge.net Marketplace adresinden erişebileceğiz bu yeni bölüm, açık kaynağı kapsamlı kullanan projelere ücret karşılığı servis ve destek sağlayamak isteyenlere fırsat tanıyor. Yaklaşık bir senedir üzerinde çalışılan proje, açık kaynak dünyasında nasıl para kazanılabileceğini bize bir kez daha gösteriyor.. Daha önce de Collabnet'in de denediği bu servis olayında neden SourceForge.net'in daha başarılı olabileceğini O'Reilly'nin Reputation: where the personal and the participatory meet up isimli makalesinden okuyabilirsiniz. Matt Asay ise bu olayı açık kaynak dünyasına yapılan bir jest olarak gördüğünü SourceForge.net puts its commercial hat on isimli yazısında anlatıyor. Bu konu ile ilgili diğer makaleleri aşağıda bulabilirsiniz...

Sourceforge Launches Open Source Marketplace
Can Sourceforge marketplace open the cash drawer?
SourceForge Adopts eBay-like Sales Model for Open-Source Software
eBay Marketing Director Joins Open Source Company VA Software
SourceForge Opens Marketplace for Open Source Services

(10.12.2007) - RedHat, açık kaynak IDE'si olan JBoss Developer Studio'yu piyasaya sürdü

Aslında çok önemli bir olay olmasa da, RedHat'ın JBoss'u almasından sonra attıkları adımları dikkatlice takip ettiğim için yazmak istedim. Bu senenin Mart ayında Exadel ile (ki bilenler Exadel'in hünerlerini bu olayı daha farklı görecektir) yaptıkları anlaşma ile bu alanda yaptıkları çalışmanın hangi boyutlarda olduğunu hissettirmişlerdi. Sacha Labourey ile yapılan bu röportaj bu adımları daha net anlatacaktır. Neyse, nihayet JBoss Developer Studio piyasada, tabi çıkarılan ürün ile ilgili bazı tartışmalar da yok değil. Bakalım bundan sonra ne olacak? Bununla ilgili diğer haberleri aşağıda bulabilirsiniz..

Exadel and JBoss partnership
Red Hat's Open Source IDE
JBoss Tools 2 and JBoss Developer Studio released



(31.12.2007) - Son Söz

Eveet, bir seneyi de bu şekilde bitirdik, bu blogu okuyan ve okumayan herkese; "Umarım umduğunuzdan daha iyi bir yıl sizleri bekliyordur, ideallerinizi kaybetmeyin yeter"

Nihayet Websphere

Evet, uygulama sunucularımızı değiştirmeye karar vermemizden bu yana 8 ay geçti ve 5 aylık araştırma/analiz ve karar verme ve yaklaşık 3 aylık bir çalışma sonunda tüm ortamlarımızı JBoss uygulama sunucusundan, Websphere uygulama sunucusuna geçirmiş bulunuyoruz.. Geçişi planlı ve düzenli yapmaya özen gösterdik.. Ortamları Development'tan Production'a olacak şekilde geçirdik, üzerinde testler yaptık sorunları giderdik, elimizden geldiğince doküman hazırladık... Tabi, bu sürenin geçiş için biraz uzun olduğunu düşünebilirsiniz, ama uygulamamız basit bir J2EE uygulamasından öte Aurora Altyapısını kullanan çok kapsamlı bir proje, dolayısıyla geçişin kontrollü ve zamanlamasının Sürüm Sistemine uygun olmasına özen gösterildi.. Tabi bazı önemli modüllerin geçişlerinde rastlanılan, çözülmesi zaman alan problemlerden dolayı geçişi ötelemek zorunda kaldık, ama dediğim gibi nihayetinde dört ayrı ortamımızı (bir anlamda proje yaşam döngüsünün dört safhasını) Websphere uygulama sunucusuna geçirdik.

Bu geçiş esnasında JIRA'yı bir sürekli dokümantasyon sistemi olarak kullandık, sorunlar ve çözümleri mümkün mertebe buraya kaydettik. Daha sonra aynı hatalarla yeniden karşılaştığımızda burada yazan çözümler bize bir hayli yardımcı oldu.

Özellikle Jakarta Slide projesi bizi bir hayli zorladı, inanılmaz taklalar attık, ve hala bazı sorunlar yaşıyoruz.. Bunun dışında IBatis ve Hibernate kullanan uygulamalarımızda konfigürasyonel değişiklikler yapmak zorunda kaldık. Yine Quartz ve Log4j araçlarının uygulamaya entegrasyonunun yapıldığı konfigürasyon dosyalarında database'e bağlanma şekillerinde bazı değişiklikler yaptık. Aurora altyapısında çok fazla zorlukla karşılaşmadık..

Yapılan bu çalışma aslında bir bahar temizliği niteliğinde oldu, 3 senedir kullandığımız sistemi yeniden öğrenme ve mümkün yerlerde yeniden şekillendirme şansımız oldu.. Bazı kullanılmayan ve gereksiz olan modülleri temizleyip, bazı şeylerin daha da netleşmesini sağladık. Bu bize sistem üzerindeki esneklik ve hakimiyetimizi geliştirme fırsatı verdi.

Tabi çalışmamız burada bitmiyor, geçiş tamamlansa dahi, performans iyileştirme çalışmaları bitmez gibi görünüyor. Bunun dışında yapılan çalışmanın kapsamlı bir "how-to" dokümanına çevirilmesi hem bizim, hem de bu işi daha sonra yapacakların hayatlarını çok fazla kolaylıştıracaktır. Her neyse, bir açık kaynak savunucusu olarak, JBoss'tan vazgeçmek biraz zor olsa da, yazılım yaşam döngüsü içerisinde açık kaynak kullanacak çok fazla yer var, en azından uygulama sunucusu katmanını IBM'e bırakabiliriz :) ...

Bizim gözümüzden açık kaynak...

Yaklaşık bir hafta süren Mersin-Ankara tatilimden yeni döndüm, gayet güzel geçen bir aile ziyaretleri silsilesinden sonra insan açıkçası kendini pek bir toplamış olarak buluyor... Annenin yemekleri, kayınvalidenin börekleri ve sonu gelmez tek yönlü kalori alışverişi... En nihayetinde ayağımın tozuyla toplulukta ne var ne yok diye RSS'lerimi karıştırırken daha önceleri de canımı sıkan ve yeniden aklıma gelen bir konu oldu ve birkaç kelimeyi bu konu ile ilgili olarak yazma ihtiyacı hissettim.. Açık kaynak uygulamalara nasıl bakıyoruz?...

Açık Kaynak mı? Muhakkak bedavadır alalım...

Başlamadan önce Açık Kaynağın ne olduğunu/olmadığını anlamamız gerekiyor. Birincisi açık kaynak bedava olmaktan öte özgürlük ile daha çok bağdaşır.Yani kod geliştirirken, dağıtırken veya kullanırken özgür olabilmek açık kaynağın getirdiği fırsatlardır. Bunun getirdiği bir sürü avantaj vardır ki, bunlar için ayrı ayrı bir sürü yazı yazılmıştır. Yani bu yazıyı okumaya devam etmeden önce kafanızdaki açık kaynak=bedava eşitliğini bir süreliğine bırakmanız veya kafanızda biraz gerilere itelemeniz gerekiyor.

Hayır!! Açık Kaynak bu şirketin kapısından içeri adım atmayacak!! Bu kadar...

Zaman zaman etrafımızda, çalıştığımız yerde görürüz, Açık kaynak öcüymüş gibi bir tavır sergilenir.Bu tavır genellikle büyük ölçekli, kurumsal şirketlerde gösterilir. Ve en temelde iki sebebi (ya da öyle olduğu söylenir) vardır. İlki, güvenlik açıklarından dem vurulur.. İkincisi, destek ve dokümantasyon olmadığından yakınılır.

Öncelikle güvenlikten bahsedelim. Güvenlik açığı heryerde olabilir. Sisteminin mükemmel işlediğini düşünen bankalarda dahi güvenlik açıkları vardır. Her programda olduğu gibi açık kaynak uygulamalarda da güvenlik açıkları vardır. Ama uygulamada geliştirme/kullanma olarak katılımcı sayısı (ki bu açık kaynak topluluğu oluyor) fazla ise güvenlik açıkları zaman içerisinde bulunmuş ve düzeltilmiş/düzeltiliyordur. Eğer bundan yana çok şüphe duyuluyorsa kodlar nasıl olsa elimizde bakabiliriz değil mi? Bu noktada sanki kapalı kaynak kodlar biraz daha güvensiz gibi duruyor (içeride ne olup bittiğini bilmememiz açısından).

Destek ve dokümantasyona gelirsek, açık kaynak uygulamalar ölçeklerine bağlı olarak ücret karşılığında destek ve dokümantasyon sağlarlar. Tabi açık kaynağı bedava olarak niteleyip, ardından "nereden çıktı bu masraf" dersek afallarız tabi... Yukarıda da belirttiğim gibi açık kaynak her zaman bedava anlamına gelmez. JBoss lisans ücreti ödemezsiniz, ama JBoss ON için CPU başına bir lisans ücreti ödemek zorundasınızdır...

Nasıl yani açık kaynak hiç mi para kazanmıyor?

Açık kaynak uygulamalar Microsoft'un aksine lisans ücreti talep etmezler, bunun yerine dokümantasyon ve destek, zaman zaman da yardımcı entegre modüller asıl para getiren kısımlardır. Bununla ilgili Matt Asay'in Open Road'daki "Why Microsoft fears open source more than other proprietary vendors do" yazısı lisanslama ve dokümantasyon/destek arasındaki farkı ve bununla ilgili Microsoft ve Açık Kaynak arasındaki görüş farklılıklarını çok güzel anlatmış. Bir göz atmakta fayda var.

Eee iyiymiş bu açık kaynak

Açık kaynak trendi özellikle Sun CEO'su Jonathan Schwartz'ın katkıları ve vizyonu ile önce OpenOffice, sonra OpenSolaris ve ardından OpenJDK ile ivme kazandı. Sun'ın bu çabasına yakın zamanda IBM de OpenOffice.org topluluğuna katıldığını açıklayarak bir anlamda destek oldu. Sonra sırası ile birçok geniş ölçekli program trend değiştirip kodlarını açma kararı aldılar. Bunun en son örneği ise VMWare oldu. RedHat Fransız Eğitim Bakanlığı ve İsveç'te büyük ölçekte bir ilaç portali olan Fass.se'nin tüm server'larını (IBM ve Solaris'ten) RedHat Linux'e geçirdi.

Biz ne yapıyoruz peki?

Bu kadar yazıdan sonra etrafımda neler olduğunu bir toparlarsam, sırasıyla aşağıdaki sonuçları çıkarabilirim.

1.Hala açık kaynak bir uygulama gördüğümüzde kalitesiz ve ucube muamelesi yapıyoruz (Ve hatta lisanslı ürünlerin web sayfalarını inceleyip, aynı ürünün açık kaynak bir şekilde yapılamayacağına kendimizi inandırıyoruz)
2.Açık kaynağın bedava olmaktan öte paylaşımcı, sürekli geliştiren ve öğretici bir topluluk olduğunu anlamakta zorlanıyoruz.
3.Biz geliştirdiğimiz uygulamaları sanki dünyada kimse yazamazmış gibi, kodları kapalı ve lisanslı satmaya çalışıyoruz. (Tamam bu biraz fazla oldu, ama öyle)

Yukarıda yazdığım sonuçlar ile kimseyi suçlamıyorum..Sadece dünyanın yöneldiği trendi hala görmemekte ısrar ediyoruz. Benim vurgulamak istediğim nokta bu.

Hmm tabi bunları söyledikten sonra şunları da ekleyeyim, OpenOffice kullanıyorum, Sun Server'lar üzerine Solaris 9 yerine OpenSolaris veya RedHat kuralım diye her fırsatta ısrar ediyorum. Firefox favorim. Eclipse'ten daha iyi bir IDE tanımıyorum. Konfigürasyon Yöneticiliğini yaptığım projenin Kaynak Kodları Subversion'da (Starteam'den geçtik) tutuluyor. Sürüm sistemi Hudson/CruiseControl ve Ant kullanılarak yapılıyor. Vesaire, vesaire, vesaire...

Hudson ve JBoss

Hudson kullanım kolaylığı, göze hoş görünebilmesi ve bir çok diğer nedenden dolayı (Hudson ile Sürekli Entegrasyon) açık kaynak topluluğu içerisinde sık kullanılır oldu. Uzun süredir Hudson kullanan JBoss, hudson sayfasında sürümlerini herkesin göreceği hale getirdi. Bu da bir anlamda Hudson'a yapılmış bir jest. Ne de olsa JBoss açık kaynak topluluğu içerisinde gayet iyi bir şöhrete sahip. Bu linke tıklayarak JBoss'un hudson sayfasını görebilirsiniz.

Hudson ile ilgili gelişmeleri Kohsuke Kawaguchi'nin blog'larından bulabilirsiniz.

Websphere, Weblogic, JBoss - Part 2

Altyapı değişikliği çok hassas karar verilmesi gereken bir konudur. "Gelen gideni aratır"sa altyapı değişikliğinin pek bir anlamı olmaz. Dolayısıyla, öncelikle ideal bir topoloji düşünülmeli, ardından yeni altyapının bu topolojiyi destekleyip desteklemediği araştırılmalıdır.

Peki bizim sistem olarak yeni altyapı ile ne gibi avantajlarımız olacak?


Support and Documentation

Eğer alınan ürün için lisans ücreti ödeniyorsa, en az 1 yıllık bakım ve destek anlaşması da yanında gelir. Dolayısıyla doküman ve destek ile ilgili sıkıntılarımızda karşımızda bir muhattap olması her zaman bir avantaj olarak değerlendirilir. Mesela, Open Source dünyasında para eden kısım budur. Düşünün ki, bir akşam sistemin bir sorunu ile uğraşırken yalnız olmayacaksınız. Sizinle birlikte kafa patlatan başka biri daha olacak ve bu kişinin size o konuyla ilgili yardım etmek gibi bir sorumluluğu olacak. Biraz tembelce, ama 7/24 sistemler için çok önemli bir konu.

References

Bir ürün alırken aslında en önemli konu referanslardır. O ürün daha önce kimler tarafından kullanılmış? Acaba bizimle aynı şekilde mi kullanmışlar? Ne kadar uzun süredir kullanıyorlar? Bu referansların en önemli avantajı, karşılaşabileceğimiz herhangi bir problem, eğer daha önce aynı ürünü kullanan başka bir firmaya sorun çıkarmışsa ve çözülmüşse; bizim sorunumuz da aynı yöntemlerle daha kısa zamanda çözülebilir. Dolayısıyla Amerika zaten keşfedildi, yeniden keşfetmeye çalışmanın bir alemi yok.

Product Family

Her ne kadar open source dünyasını sevsem, implementasyon olayına bayılsam da, şunu unutmamak lazım ürün ailesi kavramında her zaman için aile üyeleri birbirleriyle iyi anlaşırlar. Yani aldığınız ürün bir ürün ailesi ise daha önce yaşanılan sorunlardan ve problemlerden dolayı muhakkak beraber daha performanslı ve daha iyi yaşamak ve çalışmak için optimize edilmişlerdir. Düşünsenize, elinizin altında bir JVM ve bu JVM'i monitor etmeye yarayan bir araç var. Ve siz, bu entegrasyon için endişe etmiyorsunuz, çünkü zaten bu ikisi birbirine entegre olabilsin diye optimize edilmiş, bunun yanında belki binlerce kez de entegre edilmiş. Yani siz bunu yapmaya çalışan ilk araştırmacılardan biri olmayacaksınız.

Bunların dışında gruplayamadığım bir sürü avantaj var. Bunları da yıllardır her bir bileşene ayrı ayrı kafa yorduğum için biliyorum.


Bütün bu değerlendirmeler ışığında son olarak yapılması gereken yük ve performans testi değerlendirmesidir. Bu da en güzel kendi uygulamalarınızla yapılır.

Ben de üç ayrı uygulama sunucusunu (JBoss 4.0.5, Websphere 6.0, Weblogic 9.1), iki ayrı makine/işletim sistemi konfigürasyonunda (AIX 5.3L-IBM, Solaris 9-Sun) iki ayrı senaryo ile test ettim. Testi IBM Rational Performance Tester kullanarak yaptım. Herbir sunucuyu kendi bilgi birikimim ile tune etmeye çalıştım. Testleri yaparken, 5, 20 ve 50 eş zamanlı kullanıcı ile yük yarattım. Çıkan sonuçlar ilgi çekici idi. Özellikle JBoss'un gösterdiği performans gayet ilgi çekici ve başarılı oldu. Tabi içimden keşke bu versiyon ile Distributed Transaction desteği tam olsaydı dedim.

Uzun lafın kısası biz sistem olarak karşılaştırmayı yaparken, uygulama mimarisini de işin içine kattık, performans testinden çıkan sonuçlar sadece kararın bir ayağını oluşturuyor. Kararı vermeniz için uzun vadede tüm ayrıntıları göz önüne almanız gerekir.

Websphere, Weblogic, JBoss - Part 1

Altyapı değişikliği yapmak, hem de uzun bir süreden sonra, hem de çok kapsamlı. Acaip riskli bir iş, riskli olduğu kadar zevkli de. Neden zevkli, çünkü her zaman göremeyeceğin şeyleri görme fırsatın oluyor. Ve yeni şeyler öğreniyorsun. Neyse bizim şirkette de bu tür bir çalışma yapılıyor..

Altyapı değişikliği yapmamızın sebeplerinin başında mevcut sistemin yetersizliklileri ve düşünülen ideal yapının getireceği avantajlar var. Bu seride sırasıyla mevcut sistemin dezavantajları, düşünülen sistemin avantajları, ve bu sistemlerle ilgili karşılaştırma yorumlarımı yazacağım.

Kısaca Mevcut yapı : JBoss ve Weblogic ortak kullanılıyor. Ürün ortamında yaklaşık 12 tane JBoss instance'ı ve 7 tane Weblogic instance'ı var. JBoss instance'larının her biri yaklaşık 3 GB, Weblogic'ler ise 2 GB JVM ile çalışıyorlar.

Support and Documentation

Yetersizliklerin en başında JBoss'un open source olmasından dolayı, sorunla karşılaştığımızda buna müdahele ederken kaynak ve destek konusunda çektiğimiz sıkıntılar geliyor. Bunu da şu şekilde anlatayım.

Şanslıysam, daha önce birisi daha JBoss'ta aynı problemle karşılaşmıştır.
Daha şanlıysam, bu problemini internette forumlarda paylaşmıştır.
Daha daha şanslıysam, bu problemi çözmüştür.
Hepten şanslıysam, çözümü internette biryerlere yazmıştır.

Yani nasıl bir şansa ihtiyacım olduğunu siz düşünün. Bu durum bana hatırı sayılır bir deneyim kazandırdı, bunu inkar edemem. Ama bunun yanında eğer bir sistem 7/24 çalışmak zorunda ise ve size kalan mini minnacık kısıtlı zamanda bu tür bir araştırma yapmanız gerekirse, sanırım yeterince terlersiniz. Projemiz henüz bu aşamada değil, ama çok yakın bir zamanda 7/24 çalışması gereken bir sistem haline gelecek. Bu da sorunlara müdahele şeklimizi değiştirmemizi gerektirecek.


Scalability

Ölçeklenebilirlik, aslında bizlere mühendislik eğitiminde neredeyse sürekli anlatılan bir kavramdır. Ama nedense iş pratiğe geldiğinde günü kurtarma adına verilen kararlar, hem ölçeklenemeyebilirlik yaratmakta, hem de ileride çözümü çok çok zor olan sorunlara yol açmaktadır. Ölçeklema kavramında işin büyük kısmı tasarım ve geliştirmeye düşse de, uygulama sunucusunun da ölçek büyüdükçe buna dayanabilmesi gerekmektedir. Ve hatta daha iyi performans gösterebilmesi gerekmektedir.

Her ne kadar sorunlarla karşılaştığımızda sistemlerimizi dikey veya yatay olarak büyütsek de, buna ihtiyacımızı en aza indirebilmek uygulama sunucusunun görevlerinden biridir. Yaa düşünsenize gerçek hayatta ayakkabı alırken dahi, "bir numara büyüğünü al, gelecek sene de giyersin" diyen bizler, her zaman proje geliştirirken proje büyüklüğünün bu şekilde kalacağını düşünürüz. Ne ironi ama.


Performance Monitoring

Yaşadığımız sıkıntılar içerisinde ilk sıraları zorlayan ve zaman zaman birinciliği alan sorunlardan bir tanesi de, sistem üzerinde performans gözlemleme işlemini layığıyla yapamamızdı. Aşağıda bu sistemde kullandığımız 3rd party tool'ları sıralayayım.

JProfiler - Ürün ortamında kullanmak neredeyse imkansız, sisteme getirdiği yük hayli fazla, dolayısıyla kullanmak istiyorsan, Alfa veya Beta ortamlarında kullanabilirsin ki onu da denedim, o bile işkence idi.

GC.log - JVM içerisine birkaç parametre yazdığınızda sistem Garbage Collection ile ilgili tüm dataları bir dosyaya yazıyor, ve server'ın yaşam süresi boyunca bu dosyayı güncelliyor. Aman dikkat dosyayı yanlışlıkla silerseniz yeniden yaratmıyor. Taa ki sunucu restart olana kadar. Bundan sonrası ile ilgili iyi bir Konfigürasyon Yöneticisi arkadaşımın yazılarında detaylı bilgi var java hafıza problemleri ve GCViewer

JConsole - Neredeyse aralarında favorim budur. Ne ortamlara yük getiriyor, ne de bir sürü ayar yapmanız gerekiyor. Sadece JVM'e birkaç parametre yazıyorsunuz, bitti. Ama bu bile sistemde sadece memory'yi takip etmemize, mevcut thread'leri izlememize yarıyor, ve bundan öteye gidemiyordu.

TomcatListener - Bunu da ben yazdım. Aurora ve JBoss kullanıyorsanız, gayet kullanışlı...

Bu listeden sonra bile, yine de sistemde bir sıkıntı olduğunda bu sıkıntıyı bulmak, bulamadığımız durumlarda geçici çözüm üretmek yeterince zor oluyor. Bu durumda son çare olarak uygulama sunucusunu restart ediyoruz. Yine aynı noktaya geliyoruz, sistem çok yoğun çalışmadığı durumlarda bunu yapabiliyoruz, ama yarın sistem 7/24 çalıştığı zaman bizden hesap sormazlar mı?